به گزارش وارنا شهر به نقل از راوی نیوز ، این مسجد قدیمی در سال ۱۳۸۲ توسط گروه پژوهشی سازمان میراث فرهنگی کشور جزو آثار تاریخی این روستا ثبت شده که بر اساس فرم بنا و شکل معماری، به اواخر دوره قاجاریه یعنی حدود ۱۰۰ سال پیش بازمی گردد و لوح ثبتی آن توسط میراث فرهنگی به فرمانداری شهرستان ورامین، بخشداری جوادآباد و دهیاری روستا در همان سالها ابلاغ شده است.

اوایل دهه ۷۰ شمسی یعنی حدود ۲۰ سال پیش، شبستان شمالی مسجد جامع قدیم روستای «حصار حسن بیک» تخریب شده و بنای مسجد جامع جدید در آن احداث شده بود و حالا علیرغم هشدارها و مکاتبات دهیار روستا و توصیه اکید اداره میراث فرهنگی شهرستان ورامین، شبستان جنوبی که تنها بقایای این مسجد تاریخی و ملحق به مسجد جدید بوده نیز اوایل آبان ۹۳ و در دهه اول محرم امسال تخریب شد تا یک میراث ملی به راحتی نابود شود.

پلان نمای مسجد جامع قدیم «حصار حسن بیک» تهیه شده در سازمان میراث فرهنگی

بعد از تخریب این بنای ارزشمند تاریخی، عاملان تخریب آن به میراث فرهنگی شهرستان ورامین احضار شدند و آنها نیز طی مکتوبه دفاعیه ای، اظهار داشتند که اطلاعی از تاریخی بودن این بنا نداشته اند و آنجا بیغوله و محل رفت و آمد موشها شده بود!

نکته جالب توجه ماجرا این است که گویا یکی از حدود ۲۰ امضا کننده این مکتوبه، عضو شورای روستاست که عضو هیئت امنای مسجد نیز بوده و ندانستن وی محل تردید است؛ چراکه طبق قانون، به فرض ندانستن نیز قبل از تخریب یا بازسازی هر بنای قدیمی، باید از میراث فرهنگی و دهیاری استعلام می شده است.

اگرچه بنای مسجد جامع قدیمی روستای «حصار حسن بیک» بخش جوادآباد هنوز در فهرست آثار ملی ثبت نشده بود اما لوح ثبتی میراث فرهنگی که بر اساس کاوشهای گروه پژوهشی سازمان میراث فرهنگی کشور ثبت و ابلاغ شده، مبنای پیگیریهای حقوقی میراث فرهنگی شهرستان ورامین شده و شکایتی علیه امنای این مسجد در واحد حقوقی میراث فرهنگی تنظیم شده است.

گفتنی است، لوح ثبتی ابلاغ شده میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۲، توجیه های امنای مسجد را بی اثر می کند و از سویی طبیعی است که میراث فرهنگی نیز به دلیل کمبود اعتبارات، نمی تواند برای هر اثر تاریخی ثبت شده، بلوک گذاری، تابلو و نیروی حفاظت در نظر بگیرد.

در این میان، وظیفه دهیار بوده که به عنوان یکی از وظایف ذاتی و قانونی اش، نماینده میراث فرهنگی و در صیانت از این میراث قدیمی کوشا باشد که مکاتبات دهیار روستای «حصار حسن بیک» بخش جوادآباد و اطلاع رسانی وی به امنای مسجد و میراث فرهنگی شهرستان ورامین به درستی قبل و بعد از تخریب مسجد جامع قدیمی روستا صورت گرفته است.

جا دارد، مسئولان ارشد شهرستان ورامین، جدای از پیگیری حقوقی و قضایی میراث فرهنگی، پیگیری اساسی برای مجازات قانونی عاملان این تخریب غیرمسئولانه داشته و فکری اساسی برای آثار تاریخی مشابه در سطح منطقه داشته باشند تا شاهد تکرار چنین حوادث تلخی نباشیم.

گزارش: علیرضا مهدی زاده